© Pari-daeza

Fruit: Fragaria x ananassa (Aardbei)

Algemeen

Iedereen   kent   wel   de   aardbei.   Een   winterharde   zelfbestuivende   vaste   plant   die   bloeit   met   witte   (bij   uitzondering   roze   tot   rode)   bloemen   vanaf   april   tot   wel   oktober,   afhankelijk   van   de soort   en   ras.   De   vruchten   zijn   rood,   bij   uitzondering   oranjerood   of   zelfs   wit   en   rijpen   vanaf   mei.   Er   zijn   wel   20   soorten   en   200   rassen   bekend.   De   aardbei   is   een   schijnvrucht,   de   kleine pitjes aan de buitenkant zijn de eigenlijke vruchtjes.        With permission of World Crops Database     -    With permission of World Crops Database  De   Bosaardbei   (Fragaria   vesca)   komt   in   Nederland   in   Zuid-Limburg   en   het   Duingebied.   De   bosaardbei   maakt   geen   uitlopers   en   moet   dus   vermeerderd   worden   door   zaaien.   De bosaardbei bloeit met witte bloemen. De vruchten van de bosaardbei blijven klein, maar als je ze voldoende laat rijpen aan de plant zijn ze heerlijk zoet.       Von Jörg Hempel, CC BY-SA 3.0 de, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=41218044   -   Von I, KENPEI, CC BY-SA 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=3944806   -   Von Kuebi = Armin Kübelbeck - Eigenes Werk, CC BY-SA 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=4255443 Let op: er is een soortgelijke plant met gele bloemen die je vaak aantreft in tuinen. Dit is echter de smakeloze en dus niet-eetbare schijnaardbei (Potentilla indica).       Von Wouter Hagens - Eigenes Werk, Gemeinfrei, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=2199867   -   Von H. Zell - Eigenes Werk, CC BY-SA 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=10936678   -   Von böhringer friedrich - Eigenes Werk, CC BY-SA 2.5, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=2402268 Dan is er ook nog de grote bosaardbei (Fragaria moschata). Deze komt sporadisch in de natuur voor en is voor de teelt niet belangrijk.       Von Dendrofil - moje foto, CC BY 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=15739779   -   Von breki74 from Maribor, Slovenia - Fragaria moschataUploaded by Sporti, CC BY-SA 2.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=31351375   -   Von Dendrofil - moje foto, Gemeinfrei, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=15739855  Opkweken Je   kunt   aardbeien   ook   in   pot   planten   bijv.   voor   op   een   balkon.   Hangende   (=rankende)   aardbeien   kunnen   goed   gekweekt   worden   in   een   goot   op   1   tot   1½   meter   hoogte.   Planten   in   pot   of een goot hebben natuurlijk wel meer aandacht voor bewatering en bemesting nodig dan planten in de volle grond. Vermeerdering door het planten van de afleggers of zaaien. Bosaardbeien kunnen alleen gezaaid worden. Rassen: Eenmalig dragend (knop vorming in het najaar, oogst in juni / juli) ‘Bogota’ grote opbrengst, laat, goede smaak ‘Brombach’ vroeg, bijzondere kersachtige smaak, zeer donkere kleur ‘Cambridge Vigour’ goede opbrengst, uitstekende smaak ‘Darselect’ vroeg, zeer goede smaak ‘Deuts Evern’ vroeg, goede smaak ‘Elsanta’ minder geschikt voor de hobbytuinder vanwege ziektegevoeligheid ‘Elvira’ vroeg ‘Florence’ zeer hoge opbrengst, laat, goede smaak weinig gevoelig voor ziektes ‘Frau Mieze Schindler geringe opbrengst, vroeg maar bijzondere, framboosachtige smaak ‘Gorella’ goede opbrengst, vroeg ‘Grandee’ zeer grote opbrengst’, middel vroeg, matige smaak 'Karina' zeer vroeg, maar lage opbrengst ‘Korona’ hoge opbrengst, middel vroeg heerlijk zoet en weinig gevoelig voor ziektes ‘Lambada’ redelijke opbrengst, vroeg, zeer goed van smaak maar gevoelig voor ziektes ‘Macherauchs Frühernte vroeg, gevoelig voor ziekte ‘Perle de Prague’ middel vroeg, goede smaak, kiwi-achtig 'Pine-Berry' vroeg, goede, ananas achtige smaak, witte vruchten ‘Redgauntlet’ grote opbrengst, middel vroeg redelijke smaak ‘Selva’ laat, goede smaak ‘Senga Sengana’ vroeg goede opbrengst ‘Sonata ‘ goede opbrengst, uitstekende smaak, gevoelig voor ziektes ‘Tago’ grote opbrengst, laat, goede smaak ‘Talisman’ laat goede smaak ‘Tamella’ grote opbrengst, middel vroeg, matige smaak Doordragend: 'Ava' goede smaak, telen onder glas 'Elianny' goede smaak, niet gevoelig voor ziekten ‘Eve’s delight’ goede smaak, telen onder glas, kan in een pot, laat voor een doordrager ‘Evie 2’ voor volle grond en pot 'Everest' hoge opbrengst, voor volle grond en pot 'Everglade' vroeg rijpend 'Evita' hoge opbrengst ‘Karan’ zeer geschikt voor potten en goten 'Koning Kim' ‘Malling pearl’ goede smaak, voor de volle grond ‘Mrak’ zeer geschikt voor potten en goten ‘Ostara’ een doordragend ras geeft vruchten van juni tot de vorst, goede smaak ‘Rapella’ voor de volle grond, goede smaak ‘Mara des bois’ bosaardbei, geschikt voor verwildering in de tuin

Snoeien

Snoeien    is    niet    nodig.    Het    is    wel    aanbevelenswaardig    na    1    tot    3    jaar    de    planten    te    vervangen    omdat    ze    dan    minder    vruchten    gaan    geven.    Bij    doordragende    aardbeien    kan vruchtdunning worden toegepast: per bloemtros slechts 2 vruchten tegelijkertijd laten ontwikkelen.

Oogsten

Aardbeien worden met de hand geplukt en je kunt ze 1 dag bewaren, in de koelkast nog enkele dagen langer. Je kunt ze ook invriezen, maar dan gaat de structuur verloren.

Gebruik

Aardbeien   zijn   vers   het   lekkerst.   Het   is   niet   nodig   om   aardbeien   te   wassen.   Verwijder   de   kroontjes   en   klaar   ben   je. Aardbeien   worden   gebruikt   in   yoghurt   op   een   beschuitje   in   shakes   en smoothies,   op   gebak   etc.   Ze   kunnen   ook   worden   verwekt   tot   jam,   gelei,   siroop   en   puree,   al   dan   niet   tezamen   met   andere   ‘bosvruchten’.   Wat   minder   bekende   toepassingen   van aardbeien: in salades met ijsbergsla, nootjes, geitenkaas en een dressing van balsamicoazijn; kort roerbakken in een klein beetje olie en bestrooien met peper;  aan een satéprikker dopen in gesmolten chocolade. de kleine maar zeer zoete bosaardbeien lenen zich vooral culinaire hoogstandjes!  
PARI-DAEZA De Verborgen Tuinen van Dick en Jeannette Vonhof
Pari-daeza
De Verborgen Tuinen van Dick en Jeannette Vonhof

© Pari-daeza

Fruit: Fragaria x

ananassa

(Aardbei)

Algemeen

Iedereen   kent   wel   de   aardbei.   Een   winterharde   zelfbestuivende vaste   plant   die   bloeit   met   witte   (bij   uitzondering   roze   tot   rode) bloemen   vanaf   april   tot   wel   oktober,   afhankelijk   van   de   soort   en ras.   De   vruchten   zijn   rood,   bij   uitzondering   oranjerood   of   zelfs   wit en   rijpen   vanaf   mei.   Er   zijn   wel   20   soorten   en   200   rassen   bekend. De   aardbei   is   een   schijnvrucht,   de   kleine   pitjes   aan   de   buitenkant zijn de eigenlijke vruchtjes.        With permission of World Crops Database     -    With permission of World Crops Database  De    Bosaardbei    (Fragaria    vesca)    komt    in    Nederland    in    Zuid- Limburg   en   het   Duingebied.   De   bosaardbei   maakt   geen   uitlopers en    moet    dus    vermeerderd    worden    door    zaaien.    De    bosaardbei bloeit   met   witte   bloemen.   De   vruchten   van   de   bosaardbei   blijven klein,   maar   als   je   ze   voldoende   laat   rijpen   aan   de   plant   zijn   ze heerlijk zoet.       Von Jörg Hempel, CC BY-SA 3.0 de, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=41218044   -   Von I, KENPEI, CC BY-SA 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=3944806   -   Von Kuebi = Armin Kübelbeck - Eigenes Werk, CC BY-SA 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=4255443 Let   op:   er   is   een   soortgelijke   plant   met   gele   bloemen   die   je   vaak aantreft   in   tuinen.   Dit   is   echter   de   smakeloze   en   dus   niet-eetbare schijnaardbei (Potentilla indica).       Von Wouter Hagens - Eigenes Werk, Gemeinfrei, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=2199867   -   Von H. Zell - Eigenes Werk, CC BY-SA 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=10936678   -   Von böhringer friedrich - Eigenes Werk, CC BY-SA 2.5, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=2402268 Dan   is   er   ook   nog   de   grote   bosaardbei   (Fragaria   moschata).   Deze komt    sporadisch    in    de    natuur    voor    en    is    voor    de    teelt    niet belangrijk.       Von Dendrofil - moje foto, CC BY 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=15739779   -   Von breki74 from Maribor, Slovenia - Fragaria moschataUploaded by Sporti, CC BY-SA 2.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=31351375   -   Von Dendrofil - moje foto, Gemeinfrei, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=15739855  Opkweken Je   kunt   aardbeien   ook   in   pot   planten   bijv.   voor   op   een   balkon. Hangende   (=rankende)   aardbeien   kunnen   goed   gekweekt   worden in   een   goot   op   1   tot   1½   meter   hoogte.   Planten   in   pot   of   een   goot hebben     natuurlijk     wel     meer     aandacht     voor     bewatering     en bemesting nodig dan planten in de volle grond. Vermeerdering    door    het    planten    van    de    afleggers    of    zaaien. Bosaardbeien kunnen alleen gezaaid worden. Rassen: Eenmalig dragend (knop vorming in het najaar, oogst in juni / juli) ‘Bogota’ grote opbrengst, laat, goede smaak ‘Brombach’     vroeg,     bijzondere     kersachtige     smaak,     zeer donkere kleur ‘Cambridge Vigour’ goede opbrengst, uitstekende smaak ‘Darselect’ vroeg, zeer goede smaak ‘Deuts Evern’ vroeg, goede smaak ‘Elsanta’    minder    geschikt    voor    de    hobbytuinder    vanwege ziektegevoeligheid ‘Elvira’ vroeg ‘Florence’   zeer   hoge   opbrengst,   laat,   goede   smaak   weinig gevoelig voor ziektes ‘Frau     Mieze     Schindler     geringe     opbrengst,     vroeg     maar bijzondere, framboosachtige smaak ‘Gorella’ goede opbrengst, vroeg ‘Grandee’    zeer    grote    opbrengst’,    middel    vroeg,    matige smaak 'Karina' zeer vroeg, maar lage opbrengst ‘Korona’    hoge    opbrengst,    middel    vroeg    heerlijk    zoet    en weinig gevoelig voor ziektes ‘Lambada’   redelijke   opbrengst,   vroeg,   zeer   goed   van   smaak maar gevoelig voor ziektes ‘Macherauchs Frühernte vroeg, gevoelig voor ziekte ‘Perle de Prague’ middel vroeg, goede smaak, kiwi-achtig 'Pine-Berry'    vroeg,    goede,    ananas    achtige    smaak,    witte vruchten ‘Redgauntlet’ grote opbrengst, middel vroeg redelijke smaak ‘Selva’ laat, goede smaak ‘Senga Sengana’ vroeg goede opbrengst ‘Sonata   ‘   goede   opbrengst,   uitstekende   smaak,   gevoelig   voor ziektes ‘Tago’ grote opbrengst, laat, goede smaak ‘Talisman’ laat goede smaak ‘Tamella’ grote opbrengst, middel vroeg, matige smaak Doordragend: 'Ava' goede smaak, telen onder glas 'Elianny' goede smaak, niet gevoelig voor ziekten ‘Eve’s   delight’   goede   smaak,   telen   onder   glas,   kan   in   een   pot, laat voor een doordrager ‘Evie 2’ voor volle grond en pot 'Everest' hoge opbrengst, voor volle grond en pot 'Everglade' vroeg rijpend 'Evita' hoge opbrengst ‘Karan’ zeer geschikt voor potten en goten 'Koning Kim' ‘Malling pearl’ goede smaak, voor de volle grond ‘Mrak’ zeer geschikt voor potten en goten ‘Ostara’   een   doordragend   ras   geeft   vruchten   van   juni   tot   de vorst, goede smaak ‘Rapella’ voor de volle grond, goede smaak ‘Mara   des   bois’   bosaardbei,   geschikt   voor   verwildering   in   de tuin

Snoeien

Snoeien   is   niet   nodig.   Het   is   wel   aanbevelenswaardig   na   1   tot   3 jaar   de   planten   te   vervangen   omdat   ze   dan   minder   vruchten   gaan geven.    Bij    doordragende    aardbeien    kan    vruchtdunning    worden toegepast:    per    bloemtros    slechts    2    vruchten    tegelijkertijd    laten ontwikkelen.

Oogsten

Aardbeien    worden    met    de    hand    geplukt    en    je    kunt    ze    1    dag bewaren,   in   de   koelkast   nog   enkele   dagen   langer.   Je   kunt   ze   ook invriezen, maar dan gaat de structuur verloren.

Gebruik

Aardbeien   zijn   vers   het   lekkerst.   Het   is   niet   nodig   om   aardbeien   te wassen.   Verwijder   de   kroontjes   en   klaar   ben   je.   Aardbeien   worden gebruikt   in   yoghurt   op   een   beschuitje   in   shakes   en   smoothies,   op gebak   etc.   Ze   kunnen   ook   worden   verwekt   tot   jam,   gelei,   siroop   en puree,   al   dan   niet   tezamen   met   andere   ‘bosvruchten’.   Wat   minder bekende toepassingen van aardbeien: in   salades   met   ijsbergsla,   nootjes,   geitenkaas   en   een   dressing van balsamicoazijn; kort   roerbakken   in   een   klein   beetje   olie   en   bestrooien   met peper;  aan een satéprikker dopen in gesmolten chocolade. de   kleine   maar   zeer   zoete   bosaardbeien   lenen   zich   vooral culinaire hoogstandjes!  
Homepage Planten Tuinwerk
Planten en tuinwerk Planten en tuinwerk