© Pari-daeza

Fruit: Physalis

Algemeen

Physalis is een geslacht uit de nachtschade familie, dat voorkomt in de gematigde en subtropische gebieden. Van de meer dan 100 soorten zijn er voor ons 4 van belang: Physalis peruviana: ananaskers  of Kaapse kruisbes, een struik waarvan de bessen vaak te koop zijn in de supermarkt; Physalis alkekengi: de lampionplant, een winterharde vaste plant waarvan de lampionnetjes vaak worden gebruikt in bloemstukken; Physalis philadelphica / ixocarpa: tomatillo, een éénjarige, de vruchten zijn een onmisbaar ingrediënt in de Mexicaanse keuken; Physalis pubescens: aardbei-tomaat een éénjarige ‘kleine ananaskers’ of kleine tomatillo.

Physalis peruviana

         CC BY-SA 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=1057679   -   Von mw - von mir fotografiert --mw 11:03, 3. Dez 2004 (CET), CC BY-SA 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=23986893   -   By No machine-readable author provided. JuanseG~commonswiki assumed (based on copyright claims). - No machine-readable source provided. Own work assumed (based on copyright claims)., Public Domain, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=442411   -   By Emőke Dénes - kindly granted by the author, CC BY-SA 2.5, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=19356197  Deze   plant   is   meerjarig   en   kan   worden   opgekweekt   als   een   kuipplant:   na   half   mei   naar   buiten   en   vanaf   half   oktober   binnen   vorstvrij   overwinteren.   Zo   nodig   snoeien   medio oktober.   In   het   voorjaar   dode   punten   verwijderen.   De   vruchten   rijpen   vrij   laat   af,   zeker   het   eerste   jaar.   Wanneer   de   planten   wat   warmer   overwinteren   rijpen   de   eerste   vruchten vanaf juli. De   vruchten   worden   veelal   vers   gegeten,   ook   worden   ze   gebruikt   als   garnering.   Door   het   hoge   pectine   gehalte   zijn   ze   ook   te   verweren   als   jam.   In   hun   jasje   kunnen   ze   bij kamer temperatuur een maand bewaard worden.

Physalis alkekengi

             Door TeunSpaans uit nl, CC BY-SA 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=1938951   -   Door TeunSpaans uit nl, CC BY-SA 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=1938955   -   Door Rasbak - Eigen werk, CC BY-SA 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=5133032   -   By Ocdp - Own work, CC BY-SA 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=20220216  Physalis alkekengi wordt vaak als zaad aangeboden. De plant verspreid zich in de tuin middels een wortelstok en dient goed in toom te worden gehouden, anders wordt het een ware plaag. In de herfst kunnen de lampionnen geplukt worden. Als je ze laat hangen verteren de zachte delen van het lampionnetje en blijft het ragfijne kanten skelet over, met de rode (oneetbare) bes erin.

Physalis philadelphica / ixocarpa

      De myself - Trabajo propio, CC BY 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=11911513   -   By Horticulturalist RJ - Own work, CC BY-SA 4.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=49204534   -   Public Domain, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=81763          De   tomatillo   wordt   ook   wel   aangeduid   als   groene   tomaat.   Naast      groene   zijn   er   ook   gele,   zwarte   en   paarse   varianten.   Sommige   kookboeken   geven   aan   dat   een   onrijpe   (groene) tomaat   als   vervanging   van   de   tomatillo   kan   dienen,   maar   de   smaak   is   echt   heel   anders.   Tomatillo’s   zijn   rauw   onsmakelijk,   maar   geven   aan   Mexicaanse   gerechten   een   bijzonder accent. Recepten zijn te vinden op Smulweb en een (Engelstalig) Word-document op de website van Pari-daeza. Tomatillo’s   het   best   vanaf   februari   binnen   worden   voorgezaaid   en   na   half   mei   buiten   worden   uitgeplant.   Als   je   wat   vruchten   laat   liggen   op   de   plaats   waar   ze   zijn      verbouwd vindt   je   meestal   het   volgende   jaar   daar   weer   nieuwe   plantjes.   Het   worden   behoorlijke   struiken   van   ca.   1   m3.   Deze   sterk   vertakkende   plant   kan   het   best   in   een   grootmazige gazen kooi worden geplaatst. De takken zullen dan naar buiten groeien en door het gaas worden ondersteund. De vruchten kunnen worden geoogst als het jasje openscheurt. De vruchten kunnen ingevroren goed worden bewaard.

Physalis pubescens

  https://ast.wikipedia.org/wiki/Ficheru:Gooseberry_flower.jpg    Physalis   pubescens   of   harige   tomatillo   komt   oorspronkelijk   uit   Midden      Zuid-   en   zuidelijk   Noord-Amerika.   Zaad   van   deze   éénjarige   wordt   wel   eens   als   Tomatillo-zaad verkocht. De vruchten zijn goed te gebruiken in de keuken, ze zijn wat minder zoet dan de grotere ananaskersen die vnl. vers gegeten worden. Als je ze één keer hebt verbouwd in de volle grond komen in de regel het jaar daarop nieuwe zaailingen op.  Daarom worden ze in bepaalde regio’s aangeduid als onkruid. Ook   deze   soort   kan   worden   voorgezaaid,   maar   ook   direct   in   de   volle   grond.   De   planten   worden   ‘slechts’30   cm   groot   en   behoeven   geen   ondersteuning.   De   vruchten   vallen vanzelf   van   de   plant   zodra   ze   rijp   zijn.   Door   het   jasje   worden   ze   enigszins   beschermd,   daarom   behoeven   de   gevallen   vruchten   niet   dagelijks   te   worden   verzameld,   maar   is wekelijks voldoende.
PARI-DAEZA De Verborgen Tuinen van Dick en Jeannette Vonhof
Pari-daeza
De Verborgen Tuinen van Dick en Jeannette Vonhof

© Pari-daeza

Fruit: Physalis

Algemeen

Physalis   is   een   geslacht   uit   de   nachtschade   familie,   dat   voorkomt in   de   gematigde   en   subtropische   gebieden.   Van   de   meer   dan   100 soorten zijn er voor ons 4 van belang: Physalis    peruviana:    ananaskers        of    Kaapse    kruisbes,    een struik waarvan de bessen vaak te koop zijn in de supermarkt; Physalis   alkekengi:   de   lampionplant,   een   winterharde   vaste plant     waarvan     de     lampionnetjes     vaak     worden     gebruikt     in bloemstukken; Physalis   philadelphica   /   ixocarpa:   tomatillo,   een   éénjarige, de    vruchten    zijn    een    onmisbaar    ingrediënt    in    de    Mexicaanse keuken; Physalis    pubescens:    aardbei-tomaat    een    éénjarige    ‘kleine ananaskers’ of kleine tomatillo.

Physalis peruviana

         CC BY-SA 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=1057679   -   Von mw - von mir fotografiert --mw 11:03, 3. Dez 2004 (CET), CC BY-SA 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=23986893   -   By No machine-readable author provided. JuanseG~commonswiki assumed (based on copyright claims). - No machine-readable source provided. Own work assumed (based on copyright claims)., Public Domain, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=442411   -   By Emőke Dénes - kindly granted by the author, CC BY-SA 2.5, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=19356197  Deze    plant    is    meerjarig    en    kan    worden    opgekweekt    als    een kuipplant:   na   half   mei   naar   buiten   en   vanaf   half   oktober   binnen vorstvrij   overwinteren.   Zo   nodig   snoeien   medio   oktober.   In   het voorjaar   dode   punten   verwijderen.   De   vruchten   rijpen   vrij   laat   af, zeker     het     eerste     jaar.     Wanneer     de     planten     wat     warmer overwinteren rijpen de eerste vruchten vanaf juli. De   vruchten   worden   veelal   vers   gegeten,   ook   worden   ze   gebruikt als    garnering.    Door    het    hoge    pectine    gehalte    zijn    ze    ook    te verweren   als   jam.   In   hun   jasje   kunnen   ze   bij   kamer   temperatuur een maand bewaard worden.

Physalis alkekengi

             Door TeunSpaans uit nl, CC BY-SA 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=1938951   -   Door TeunSpaans uit nl, CC BY-SA 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=1938955   -   Door Rasbak - Eigen werk, CC BY-SA 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=5133032   -   By Ocdp - Own work, CC BY-SA 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=20220216  Physalis alkekengi wordt vaak als zaad aangeboden. De plant verspreid zich in de tuin middels een wortelstok en dient goed in toom te worden gehouden, anders wordt het een ware plaag. In de herfst kunnen de lampionnen geplukt worden. Als je ze laat hangen verteren de zachte delen van het lampionnetje en blijft het ragfijne kanten skelet over, met de rode (oneetbare) bes erin.

Physalis philadelphica / ixocarpa

      De myself - Trabajo propio, CC BY 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=11911513   -   By Horticulturalist RJ - Own work, CC BY-SA 4.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=49204534   -   Public Domain, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=81763          De   tomatillo   wordt   ook   wel   aangeduid   als   groene   tomaat.   Naast     groene    zijn    er    ook    gele,    zwarte    en    paarse    varianten.    Sommige kookboeken    geven    aan    dat    een    onrijpe    (groene)    tomaat    als vervanging   van   de   tomatillo   kan   dienen,   maar   de   smaak   is   echt heel   anders.   Tomatillo’s   zijn   rauw   onsmakelijk,   maar   geven   aan Mexicaanse gerechten een bijzonder accent. Recepten   zijn   te   vinden   op   Smulweb   en   een   (Engelstalig)   Word- document op de website van Pari-daeza. Tomatillo’s   het   best   vanaf   februari   binnen   worden   voorgezaaid   en na   half   mei   buiten   worden   uitgeplant.   Als   je   wat   vruchten   laat liggen   op   de   plaats   waar   ze   zijn      verbouwd   vindt   je   meestal   het volgende   jaar   daar   weer   nieuwe   plantjes.   Het   worden   behoorlijke struiken   van   ca.   1   m3.   Deze   sterk   vertakkende   plant   kan   het   best   in een   grootmazige   gazen   kooi   worden   geplaatst.   De   takken   zullen dan naar buiten groeien en door het gaas worden ondersteund. De   vruchten   kunnen   worden   geoogst   als   het   jasje   openscheurt.   De vruchten kunnen ingevroren goed worden bewaard.

Physalis pubescens

  https://ast.wikipedia.org/wiki/Ficheru:Gooseberry_flower.jpg    Physalis    pubescens    of    harige    tomatillo    komt    oorspronkelijk    uit Midden        Zuid-    en    zuidelijk    Noord-Amerika.    Zaad    van    deze éénjarige   wordt   wel   eens   als   Tomatillo-zaad   verkocht.   De   vruchten zijn   goed   te   gebruiken   in   de   keuken,   ze   zijn   wat   minder   zoet   dan de grotere ananaskersen die vnl. vers gegeten worden. Als   je   ze   één   keer   hebt   verbouwd   in   de   volle   grond   komen   in   de regel   het   jaar   daarop   nieuwe   zaailingen   op.      Daarom   worden   ze   in bepaalde regio’s aangeduid als onkruid. Ook   deze   soort   kan   worden   voorgezaaid,   maar   ook   direct   in   de volle   grond.   De   planten   worden   ‘slechts’30   cm   groot   en   behoeven geen    ondersteuning.    De    vruchten    vallen    vanzelf    van    de    plant zodra   ze   rijp   zijn.   Door   het   jasje   worden   ze   enigszins   beschermd, daarom   behoeven   de   gevallen   vruchten   niet   dagelijks   te   worden verzameld, maar is wekelijks voldoende.
Homepage Planten Tuinwerk
Planten en tuinwerk Planten en tuinwerk