© Pari-daeza

Enten en oculeren

Kwekers   hebben   al   heel   lang   planten   gestekt.   Sommige   planten   zijn   echter   niet   of   nauwelijks   te   stekken.   Kwekers   gebruiken   dan   een   andere   techniek:   enten.   Bij   enten   wordt   een ’stek’   -   de   ent   -   op   een   onderstam   bevestigd.   Op   deze   wijze   kunnen   enten   met   de   gewenste   eigenschappen   qua   bloei   en   vruchten   worden   verenigd   met   de   onderstam   die   vooral wordt gekozen voor de groeikracht en de geschiktheid voor bepaalde grondsoorten: kort gezegd de onderstam bepaald de groei, de ent de bloei. Sommige   enten   zijn   slecht   te   plaatsen   op   een   bepaalde   onderstam.   De   kweker   kan   dan   gebruik   maken   van   een   tussenstam:   hij   ent   eerst   een   soort   die   wel   goed   geënt   kan   worden op de betreffende onderstam. Daarna wordt gewenste ent weer op de eerste ent geënt. De entplaatsen zijn vaak te zien als een bobbel in de stam van de plant. Waar bij enten een takje wordt geplaatst wordt bij oculeren slechts een enkele knop (oog) geplaatst. Een ent en oculatie kan alleen maar slagen als de cambiumlaag van de onderstam en van de ent elkaar op één of meerdere plaatsen raken.

De technieken:

oogent of oculatie plakent Engelse plakent ter zijde zetten driehoeksent spleetent zadelent: zie spleetent kroonent of schorsent zoogent

Oogent

Bij   de   oogent   wordt   in   de   onderstam   een   U-vormig   deel   uit   de   bast   gesneden.   Op   het   enthout   wordt   ook   een   U-vormig   deel      met   een   oog   uitgesneden   met   dezelfde   afmeting. Het   oog   wordt   in   de   uitsparing   op   de   onderstam   geplaatst   en   vervolgens   stevig   vastgebonden   met   enttape.   Door   onderaan   te   beginnen   en   naar   boven   te   werken   is   de   afbinding ‘dakpansgewijs’   en   kan   er   geen   water   binnen   dringen.   Als   de   ent   aanslaat   zal   het   bladsteeltje   afvallen.   Na   ca.   1   ½      maand   kan   de   enttape   met   een   scherp   mes   worden doorgesneden en verwijderd. Dit om te voorkomen dat de enttape de sapstroom afknelt. Het oogenten wordt uitgevoerd als de onderstam goed aan de groei is, van juli tot begin september. Tegenwoordig   wordt   ook   veel   de   T-snede   toegepast.   In   de   onderstam   wordt   een   horizontale   snede   gemaakt.   Vanuit   het   midden   van   de   snede   wordt   een   tweede   snede   gemaakt recht   naar   beneden,   beiden   tot   aan   het   hout.      Met   het   oculeermes   worden   de   flappen   bast   iets   opgewipt.   Op   het   enthout   wordt      bij   voorkeur   in   het   midden   van   twijg   een   oog   met een   stuk   bast   losgesneden.   Indien   er   een   stukje   hout   is   meegekomen   wordt   dit   voorzichtig   losgemaakt.   Het   blad   bij   het   oog   wordt   weggesneden   maar   het   steeltje   wordt gehandhaafd.   Het   oog   met   het   scghildje   wordt   nu   voorzichtig   achter   de   flappen   op   de   onderstam   naar   beneden   geschoven.   Daarna   wordt   het   schild   ter   hoogte   van   de   bovenste snede van de T doorgesneden. Tot slot wordt de oculatieplaats omwikkeld met enttape. Als het steeltje afvalt na enige weken is de oculatie geslaagd en zal het oog gaan uitlopen.     By Internet Archive Book Images - https://www.flickr.com/photos/internetarchivebookimages/14804827393/Source book page: https://archive.org/stream/cu31924053956946/cu31924053956946#page/n32/mode/1up, No restrictions, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=43471239  -  Door User Chrizz on sv.wikipedia - sv:Användare:Chrizz, CC BY-SA 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=1089502 

Plakent

Bij   de   plakent   worden   de   onderstam   en   de   ent   schuin   doorgesneden.   De   schuine   snijvlakken   worden   tegen   elkaar   gehouden   zodanig   dat   de   cambium-lagen   van   onderstam   en ent      minstens   aan   één   zijde   contact   maken   (vanuit   het   cambium-contact   start   de   vergroeiing).   De   plakent   wordt   uitgevoerd   wanneer   de   sapstroom   goed   op   gang   komt,   maart   - april.

Engelse plakent

Bij   de   Engelse   plakent   wordt   begonnen   net   als   de   gewone   plakent.   Op   1/3   van   de   top   van   de   schuine   zijde   wordt   een   snede   veelzijdig   aan   de   zijkant   gemaakt,   zowel   bij   de   ent   als bij de onderstam. Wanner de ent nu op de onderstam wordt geplaatst kunnen beid z-vormig in elkaar worden geschoven.

Ter zijde zetten

Bij   het   ter   zijde   zetten   wordt   een   ent   op   de   zijkant   van   de   onderstam   geplaatst.   In   de   onderstam   wordt   een   snede   naar   beneden   gemaakt   zodat   een   reep   van   de   bast   open   staat. De ent wordt heel schuin aangesneden en vervolgens achter de bast-reep geschoven. De ent wordt van beneden naar boven omwikkeld en evt. afgedekt met entwas.

Driehoeksent

De   driehoeksent   is   bedoeld   een   dunnere   ent   op   een   dikkere   onderstam   te   plaatsen.   Door   de   ent   aan   de   onderzijde   driehoekig   aan   te   snijden   en   uit   de   afgezaagde   onderstam   een driehoek te snijden kunnen twee vlakken -en daarmee de cambium-lagen op twee plaatsen- contact maken.              A plakent  -  B Engelse plakent  -  C ter zijde zetten  -  D driehoeksent     --  plakent  -  Engelse plakent  -  driehoeksent Door Bastian - Eigen werk, Publiek domein, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=1364873  -  By Charles Baltet (1830-1908) - http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k86301341/f140.image, Public Domain, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=53146762          plakent  -  Engelse plakent  -  ter zijde zetten By YVSREDDY - Own work, CC BY-SA 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=20118284  -  By Chris Hibbard - I (Chris Hibbard, acct: chrishibbard7) created this work entirely by myself., GFDL, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=62514367  -  By Chrishibbard7 - Own work, CC BY-SA 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=9374323  De bovenstaande enten worden uitgevoerd als de onderstam aan de groei is en de ent nog in rust. Daartoe worden de enten in december  - januari gesneden en in rust gehouden tot maart - april wanneer het enten het best plaats vindt. De enten worden in rust gehouden door ze donker en koud te bewaren. Dit kan door ze als bos enthout in te graven of aan een noord muur voor 2/3 in de grond te plaatsen.

Spleetent

De spleetent wordt vooral toegepast als de onderstam veel dikker is dan de te plaatsen ent. De onderstam wordt verticaal gespleten. Eén of meer enten zeer schuin aangesneden van beide zijden. De zo ontstane wig (-gen) worden in de spleet geplaatst, zodanig dat de cambiumlaag van de ent aan de buitenzijde contact maakt met de cambiumlaag van de onderstam. Zo nodig wordt de entplaats omwikkeld. In ieder geval worden alle openingen afgedekt met entwas (hen je geen entwas, gebruik dan een druipende kaars). Er mag geen water in de entplaats lekken. De spleetent wordt uitgevoerd zodra de sapstroom goed opgang  is gekomen, in maart april. Soms wordt ook een soort van spleetent toegepast als onderstam en ent even dik zijn. De onderstam wordt gespleten en de ent van twee zijden schuin aangesneden. Een omgekeerde vorm is de zadelent. Hierbij word de onderkant van de ent gespleten en de onderstam van 2 zijden schuin aangesneden.       By Charles Baltet - http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k165921v, Public Domain, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=53783781   -  By No machine-readable author provided. Kobako assumed (based on copyright claims), CC BY-SA 2.5, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=455353  -  By Calyponte - Own work, GFDL, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=3266362 

Kroonent

De kroonent wordt vooral toegepast om een fruitboom die minder goede vruchten voortbrengt om te enten naar één of meer  gewenste rassen. Hierbij wordt de stam of alle dikke takken doorgezaagd. In de bast worden één of meerdere snedes gemaakt in de bast in de lengterichting van tak of stam. De flappen van de bast worden voorzichtig los gewrikt. De enten worden zeer schuin aangesneden en voorzichtig onder de bast-flappen geschoven (net als bij het ter zijde zetten). De entplaats wordt omwikkeld met ent-tape en afgesloten met entwas. Het kroonenten wordt uitgevoerd wanneer de schors makkelijk van het hout loslaat, in april - mei. Dit betekent dat het enthout dus ook langer in rust gehouden moet worden dan bij de (verbeterde) plakent en de spleetent.         By Vít Švajcr Dobré světlo.com - Own work, CC BY-SA 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=25704732  -  By Emirok - Own work, CC BY-SA 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=26284528  -  By Internet Archive Book Images - https://www.flickr.com/photos/internetarchivebookimages/14785038615/Source book page: https://archive.org/stream/lutherburbankhis04burbuoft/lutherburbankhis04burbuoft#page/n45/mode/1up, No restrictions, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=43543872 No machine-readable source provided. Own work assumed (based on copyright claims)., Public Domain, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=2463878 

Zoogent

Bij de zoogent wordt de onderstam naast gewenst plant geplant. Van beide stammen worden en reep bast afgesneden, zodanig dat de beide wonden tegen elkaar aan kunnen worden gebracht. Zodra de wonden aan elkaar zijn gegroeid wordt de top van de onderstam weggenomen en ‘de ent’ onder de vergroeiing doorgesneden. Bij moeilijk te enten planten werd wel een aantal onderstammen rondom een boom van de gewenste soort geplant. Met zoogenten werd vervolgen een tak van de moerplant op elk der onderstammen geënt. Zoogenten wordt ook wel toegepast bij komkommers en tomaten.     http://aggie-horticulture.tamu.edu/propagation/approachgraft/approach.html  -  By ARS Image Gallery. - ftp://199.133.10.188/d131-1.jpg, Public Domain, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=460387
PARI-DAEZA De Verborgen Tuinen van Dick en Jeannette Vonhof
Pari-daeza
De Verborgen Tuinen van Dick en Jeannette Vonhof

© Pari-daeza

Enten en oculeren

Kwekers   hebben   al   heel   lang   planten   gestekt.   Sommige   planten   zijn echter   niet   of   nauwelijks   te   stekken.   Kwekers   gebruiken   dan   een andere   techniek:   enten.   Bij   enten   wordt   een   ’stek’   -   de   ent   -   op   een onderstam   bevestigd.   Op   deze   wijze   kunnen   enten   met   de   gewenste eigenschappen    qua    bloei    en    vruchten    worden    verenigd    met    de onderstam    die    vooral    wordt    gekozen    voor    de    groeikracht    en    de geschiktheid   voor   bepaalde   grondsoorten:   kort   gezegd   de   onderstam bepaald de groei, de ent de bloei. Sommige   enten   zijn   slecht   te   plaatsen   op   een   bepaalde   onderstam. De   kweker   kan   dan   gebruik   maken   van   een   tussenstam:   hij   ent   eerst een    soort    die    wel    goed    geënt    kan    worden    op    de    betreffende onderstam.   Daarna   wordt   gewenste   ent   weer   op   de   eerste   ent   geënt. De   entplaatsen   zijn   vaak   te   zien   als   een   bobbel   in   de   stam   van   de plant. Waar   bij   enten   een   takje   wordt   geplaatst   wordt   bij   oculeren   slechts een enkele knop (oog) geplaatst. Een   ent   en   oculatie   kan   alleen   maar   slagen   als   de   cambiumlaag   van de   onderstam   en   van   de   ent   elkaar   op   één   of   meerdere   plaatsen raken.

De technieken:

oogent of oculatie plakent Engelse plakent ter zijde zetten driehoeksent spleetent zadelent: zie spleetent kroonent of schorsent zoogent

Oogent

Bij   de   oogent   wordt   in   de   onderstam   een   U-vormig   deel   uit   de   bast gesneden.   Op   het   enthout   wordt   ook   een   U-vormig   deel      met   een oog    uitgesneden    met    dezelfde    afmeting.    Het    oog    wordt    in    de uitsparing     op     de     onderstam     geplaatst     en     vervolgens     stevig vastgebonden    met    enttape.    Door    onderaan    te    beginnen    en    naar boven   te   werken   is   de   afbinding   ‘dakpansgewijs’   en   kan   er   geen water    binnen    dringen.    Als    de    ent    aanslaat    zal    het    bladsteeltje afvallen.   Na   ca.   1   ½      maand   kan   de   enttape   met   een   scherp   mes worden   doorgesneden   en   verwijderd.   Dit   om   te   voorkomen   dat   de enttape de sapstroom afknelt. Het   oogenten   wordt   uitgevoerd   als   de   onderstam   goed   aan   de   groei is, van juli tot begin september. Tegenwoordig     wordt     ook     veel     de     T-snede     toegepast.     In     de onderstam   wordt   een   horizontale   snede   gemaakt.   Vanuit   het   midden van   de   snede   wordt   een   tweede   snede   gemaakt   recht   naar   beneden, beiden   tot   aan   het   hout.      Met   het   oculeermes   worden   de   flappen   bast iets   opgewipt.   Op   het   enthout   wordt      bij   voorkeur   in   het   midden   van twijg   een   oog   met   een   stuk   bast   losgesneden.   Indien   er   een   stukje hout   is   meegekomen   wordt   dit   voorzichtig   losgemaakt.   Het   blad   bij het   oog   wordt   weggesneden   maar   het   steeltje   wordt   gehandhaafd. Het   oog   met   het   scghildje   wordt   nu   voorzichtig   achter   de   flappen   op de   onderstam   naar   beneden   geschoven.   Daarna   wordt   het   schild   ter hoogte   van   de   bovenste   snede   van   de   T   doorgesneden.   Tot   slot   wordt de   oculatieplaats   omwikkeld   met   enttape.   Als   het   steeltje   afvalt   na enige weken is de oculatie geslaagd en zal het oog gaan uitlopen.     By Internet Archive Book Images - https://www.flickr.com/photos/internetarchivebookimages/14804827 393/Source book page: https://archive.org/stream/cu31924053956946/cu31924053956946#pag e/n32/mode/1up, No restrictions, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=43471239  -  Door User Chrizz on sv.wikipedia - sv:Användare:Chrizz, CC BY-SA 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=1089502 

Plakent

Bij   de   plakent   worden   de   onderstam   en   de   ent   schuin   doorgesneden. De   schuine   snijvlakken   worden   tegen   elkaar   gehouden   zodanig   dat de   cambium-lagen   van   onderstam   en   ent      minstens   aan   één   zijde contact   maken   (vanuit   het   cambium-contact   start   de   vergroeiing).   De plakent    wordt    uitgevoerd    wanneer    de    sapstroom    goed    op    gang komt, maart - april.

Engelse plakent

Bij   de   Engelse   plakent   wordt   begonnen   net   als   de   gewone   plakent. Op   1/3   van   de   top   van   de   schuine   zijde   wordt   een   snede   veelzijdig aan    de    zijkant    gemaakt,    zowel    bij    de    ent    als    bij    de    onderstam. Wanner   de   ent   nu   op   de   onderstam   wordt   geplaatst   kunnen   beid   z- vormig in elkaar worden geschoven.

Ter zijde zetten

Bij   het   ter   zijde   zetten   wordt   een   ent   op   de   zijkant   van   de   onderstam geplaatst.   In   de   onderstam   wordt   een   snede   naar   beneden   gemaakt zodat   een   reep   van   de   bast   open   staat.   De   ent   wordt   heel   schuin aangesneden   en   vervolgens   achter   de   bast-reep   geschoven.   De   ent wordt    van    beneden    naar    boven    omwikkeld    en    evt.    afgedekt    met entwas.

Driehoeksent

De    driehoeksent    is    bedoeld    een    dunnere    ent    op    een    dikkere onderstam   te   plaatsen.   Door   de   ent   aan   de   onderzijde   driehoekig   aan te   snijden   en   uit   de   afgezaagde   onderstam   een   driehoek   te   snijden kunnen    twee    vlakken    -en    daarmee    de    cambium-lagen    op    twee plaatsen- contact maken.              A plakent  -  B Engelse plakent  -  C ter zijde zetten  -  D driehoeksent     --  plakent  -  Engelse plakent  -  driehoeksent Door Bastian - Eigen werk, Publiek domein, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=1364873  -  By Charles Baltet (1830-1908) - http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k86301341/f140.image, Public Domain, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=53146762          plakent  -  Engelse plakent  -  ter zijde zetten By YVSREDDY - Own work, CC BY-SA 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=20118284  -  By Chris Hibbard - I (Chris Hibbard, acct: chrishibbard7) created this work entirely by myself., GFDL, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=62514367  -  By Chrishibbard7 - Own work, CC BY-SA 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=9374323  De bovenstaande enten worden uitgevoerd als de onderstam aan de groei is en de ent nog in rust. Daartoe worden de enten in december  - januari gesneden en in rust gehouden tot maart - april wanneer het enten het best plaats vindt. De enten worden in rust gehouden door ze donker en koud te bewaren. Dit kan door ze als bos enthout in te graven of aan een noord muur voor 2/3 in de grond te plaatsen.

Spleetent

De spleetent wordt vooral toegepast als de onderstam veel dikker is dan de te plaatsen ent. De onderstam wordt verticaal gespleten. Eén of meer enten zeer schuin aangesneden van beide zijden. De zo ontstane wig (-gen) worden in de spleet geplaatst, zodanig dat de cambiumlaag van de ent aan de buitenzijde contact maakt met de cambiumlaag van de onderstam. Zo nodig wordt de entplaats omwikkeld. In ieder geval worden alle openingen afgedekt met entwas (hen je geen entwas, gebruik dan een druipende kaars). Er mag geen water in de entplaats lekken. De spleetent wordt uitgevoerd zodra de sapstroom goed opgang  is gekomen, in maart april. Soms wordt ook een soort van spleetent toegepast als onderstam en ent even dik zijn. De onderstam wordt gespleten en de ent van twee zijden schuin aangesneden. Een omgekeerde vorm is de zadelent. Hierbij word de onderkant van de ent gespleten en de onderstam van 2 zijden schuin aangesneden.       By Charles Baltet - http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k165921v, Public Domain, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=53783781   -  By No machine-readable author provided. Kobako assumed (based on copyright claims), CC BY-SA 2.5, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=455353  -  By Calyponte - Own work, GFDL, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=3266362 

Kroonent

De kroonent wordt vooral toegepast om een fruitboom die minder goede vruchten voortbrengt om te enten naar één of meer  gewenste rassen. Hierbij wordt de stam of alle dikke takken doorgezaagd. In de bast worden één of meerdere snedes gemaakt in de bast in de lengterichting van tak of stam. De flappen van de bast worden voorzichtig los gewrikt. De enten worden zeer schuin aangesneden en voorzichtig onder de bast-flappen geschoven (net als bij het ter zijde zetten). De entplaats wordt omwikkeld met ent-tape en afgesloten met entwas. Het kroonenten wordt uitgevoerd wanneer de schors makkelijk van het hout loslaat, in april - mei. Dit betekent dat het enthout dus ook langer in rust gehouden moet worden dan bij de (verbeterde) plakent en de spleetent.         By Vít Švajcr Dobré světlo.com - Own work, CC BY-SA 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=25704732  -  By Emirok - Own work, CC BY-SA 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=26284528  -  By Internet Archive Book Images - https://www.flickr.com/photos/internetarchivebookimages/14785038 615/Source book page: https://archive.org/stream/lutherburbankhis04burbuoft/lutherburba nkhis04burbuoft#page/n45/mode/1up, No restrictions, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=43543872 No machine-readable source provided. Own work assumed (based on copyright claims)., Public Domain, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=2463878 

Zoogent

Bij de zoogent wordt de onderstam naast gewenst plant geplant. Van beide stammen worden en reep bast afgesneden, zodanig dat de beide wonden tegen elkaar aan kunnen worden gebracht. Zodra de wonden aan elkaar zijn gegroeid wordt de top van de onderstam weggenomen en ‘de ent’ onder de vergroeiing doorgesneden. Bij moeilijk te enten planten werd wel een aantal onderstammen rondom een boom van de gewenste soort geplant. Met zoogenten werd vervolgen een tak van de moerplant op elk der onderstammen geënt. Zoogenten wordt ook wel toegepast bij komkommers en tomaten.     http://aggie- horticulture.tamu.edu/propagation/approachgraft/approach.html  -  By ARS Image Gallery. - ftp://199.133.10.188/d131-1.jpg, Public Domain, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=460387
Homepage Planten Tuinwerk
Planten en tuinwerk Planten en tuinwerk